Czytelnia Sztuki, Willa Caro, Dolnych Wałów 8a, Gliwice
Wernisaż w piątek 4 października o godz. 18:00, wystawa czynna do 1 grudnia 2013,
o godz. 17:00 seminarium, którego gośćmi będą autorzy tekstów z publikacji towarzyszącej wystawie.
Kurator: Ola Wojtkiewicz

ArchitekturaCzSz-960

Wystawa jest prezentacją wybranych prac ośmiu polskich artystów działających na styku architektury, rzeźby i instalacji. Nicolas Grospierre, Jarosław Kozakiewicz,
Robert Kuśmirowski, Kobas Laksa, Monika Sosnowska, Filip Springer i Aleksandra Wasilkowska odwołują się wprost do zagadnień związanych z architekturą
bądź docierają do niej okrężną drogą. Co ciekawe, prace żadnego z zaproszonych artystów nie mieszczą się  w obrębie architektury rozumianej tradycyjnie.
Niektórzy z nich świadomie łamią zasady, na których opiera się architektura, albo tak manipulują formą, że granice artystycznych gatunków ulegają zatarciu.
Nie sposób jednoznacznie określić, czy ich projekty to instalacje architektoniczne, monumentalne rzeźby czy obiekty architektoniczne o rzeźbiarskim charakterze.
O ile Kozakiewicz, Kuśmirowski, Sosnowska i Wasilkowska projektują najczęściej obiekty przestrzenne, o tyle Grospierre, Laksa i Springer wybierają fotografię,
fotomontaż czy obiekty fotograficzne z architekturą w tle. Obok prac siedmiu artystów współczesnych prezentujemy wybraną dokumentację projektów Oskara Hansena,
których nieortodoksyjny charakter wybiega daleko poza swoją epokę.ArchitekturaWopozycji-960

Wystawa w Czytelni Sztuki wychodzi od dokumentacji ikonicznych założeń „Formy Otwartej” Hansena zarysowanych w filmie Artura Żmijewskiego „Sen Warszawy" i pracach
Filipa Springera, stanowiących fotograficzny zapis tego, co zostało z hansenowskiej wizji w obrębie polskich granic. Przyczynkiem do zbadania „szarej strefy” między architekturą,
 a rzeźbą jest makieta Moniki Sosnowskiej, która daje wgląd  w metodę pracy artystki świadomie odrzucającej to, czym jest architektura w tradycyjnym rozumieniu tego słowa.
Model „Ruiny” Sosnowskiej został skonfrontowany z architektoniczną makietą i rysunkiem „Wieży miłości” Jarosława Kozakiewicza. Praca, która została nazwana
„antywieżowcem” przez wzgląd na ostentacyjnie antykapitalistyczne parametry i organiczną formę, staje się głosem w dyskusji na temat artystycznej strategii, jaką jest
antropomorfizacja przestrzeni oraz traktowanie architektury jako przedłużenia ludzkiego ciała. Rozwinięciem pojęcia miejskich utopii są fotomontaże Kobasa Laksy z serii
„Rauchdelikt” jak również projekcja „Rollercoster Warsaw”. Ich niepokojący charakter sprawia, że widz zostaje wciągnięty w swego rodzaju grę, która zakłada wzięcie w nawias
kontekstu urbanistycznego i zastąpienie go kontekstem symbolicznym. Kontrapunktem dla takich rozwiązań okazuje się szesnaście fotografii z serii „Litewskie przystanki
autobusowe” Nicolasa Grospierre, których rzeźbiarskość i awangardowe sylwetki poddają w wątpliwość miejsca, w jakich zostały umieszczone. Fototapeta Grospierre z cyklu
„W-70” jest z kolei argumentem w wizualnej rozmowie na temat spuścizny modernizmu w praktyce artystycznej twórców XXI wieku. Wizualizacja „Bazaromatu” Aleksandry
Wasilkowskiej i towarzysząca jej książka „Architektura Cienia. Handel uliczny” pozwalają na analizę problemu „budowlanej tymczasowości” w obrębie metropolii, dla której
antidotum, według Wasilkowskiej, mogą stać się specjalnie zaprojektowane „banki snów”. Rozwinięciem zagadnienia ludzkiej interwencji w zastane „ciało budynku” jest
nowa instalacja Roberta Kuśmirowskiego, która stanowi kulminacją projektu. Estetyka nieporządku i ledwo widoczna granica między rzeczywistością, a architektoniczną
atrapą tworzą pewnego rodzaju klamrę łączącą kilka ważnych tematów poruszonych na wystawie.
Wspólnym mianownikiem dla prac prezentowanych w Czytelni Sztuki jest programowa nietrwałość, antropomorfizacja architektury lub metodyczne odzieranie jej
z funkcjonalności. Częstą praktyką jest badanie granicy i zależności między sztuką i architekturą oraz społeczne, ekologiczne i symboliczne wymiary przestrzeni publicznej
oraz tkanki miejskiej. Warto zastanowić się nad tym, co skłania artystów, których prace prezentujemy do przyjmowania rozwiązań stojących w opozycji do podstawowych
postulatów architektury. Jak odczytać wzajemny stosunek między architekturą a instalacją i rzeźbą w ich wydaniu?
W publikacji towarzyszącej wystawie znalazły się teksty autorstwa znakomitych krytyków sztuki, którzy podejmują próbę odpowiedzi na powyższe pytania.
Przywołują one niezbędne tło historyczno-artystyczne, stanowiąc zarazem rozwinięcie tematów poruszonych na wystawie.

Architektura w opozycji, Czytelnia Sztuki, www.czytelniasztuki.pl
Artyści: Oskar Hansen, Nicolas Grospierre, Jarosław Kozakiewicz, Robert Kuśmirowski, Kobas Laksa, Monika Sosnowska, Filip Springer, Aleksandra Wasilkowska.
Wernisaż i seminarium: piątek 4 października 17.00-20.00,  wstęp wolny
Prelegenci: Patrycja Cembrzyńska, Sebastian Cichocki, Kobas Laksa, Stanisław Ruksza, Andrzej Szczerski
Publikacja: „Architektura w opozycji” – zestaw dziewięciu tekstów opatrzony materiałem ilustracyjnym. Wersja dwujęzyczna, polsko-angielska.

redakcja: Ola Wojtkiewicz, wydawca: Muzeum w Gliwicach, seria: Czytelnia Sztuki